.     .

                             Broeders en zusters,
 

Broeders en zusters,

De afgelopen weken hebben de kranten vol gestaan met commentaar op
vermeende uitspraken van de nieuwe bisschop van Groningen, dr.Eijk. Het
heeft er alle schijn van dat deze publikaties zijn bedoeld om zijn
benoeming en werk onmogelijk te maken. Ik wil u oproepen zich niet mee te
laten slepen in deze hetze. Ik ken dr.Eijk heel persoonlijk als
oud-medestudent. Hij is een zeer integere en intelligente man, met een
grote medische én theologische kennis. Hoe hij als pastor en als leider is,
dat weet ik niet. Na de studie heb ik geen contact meer met hem gehad.

Allereerst beschouw ik het in de pers brengen van die vroegere uitspraken
over homofilie als weinig tactisch, vriendelijk en fijngevoelig tegenover
de homofielen zelf. Hun leven wordt immers weer en-publiek verdacht gemaakt
en ter discussie gesteld. Zij krijgen weer een klap in hun gezicht. Op deze
wijze zijn de 2 publicisten die willen opkomen voor hun homofiele medemens
juist veroorzakers van veel emotie, opwinding, leed en beproeving in deze
bevolkingsgroep. Ik begrijp niet waarom ze dat deze mensen aandoen.

Vervolgens lijkt mij hun handelwijze schadelijk voor de kerk zelf. En het
lijkt mij ook niet geoorloofd om werk van iemand dat niet voor publikatie
bedoeld is in de pers te brengen. Hoe zit dat met auteursrechten?
Vervolgens is de manier waarop er over geschreven werd niet juist en wel om
verschillende redenen.

Ten eerste werden de uitspraken van de bisschop aanvankelijk niet
letterlijk geciteerd. Er was dus sprake van interpretatie en suggestie. Ten
tweede werden de zogenaamde uitspraken uit de context gehaald. Ten derde
werden niet de argumenten genoemd waarmee dr.Eijk zijn mening ongetwijfeld
onderbouwde. Ten 4e heeft dr.Eijk zijn visie gegeven als moraaltheoloog en
niet als pastor of bisschop. Ten 5e heeft hij die visie in zijn colleges
mondeling toegelicht en konden de studenten er kritische vragen over
stellen. Een collegetractaat is een werkdocument. Stellingen worden in
colleges soms scherp geformuleerd om studenten aan het denken te zetten en
met hen in discussie te gaan. Een andere professor van wie ik zelf ooit les
had op dezelfde opleiding, heeft gezegd dat de opleiding de zuivere leer
moet doorgeven maar dat de priester in de praktijk altijd mild zal zijn in
zijn oordeel. Ten 6e is het de vraag of dr.Eijk op dit moment nog zo denkt
als jaren geleden. Ik heb zelf ook wel eens dingen gezegd waar ik nu niet
meer achter sta.
Tenslotte is een opvatting dat homofilie een neurotische afwijking zou zijn
nog lang geen aanzet tot discriminatie. Claustrofobie, hoogtevrees,
ruimtevrees, mensenschuw zijn, autisme, manische depressiviteit en vele
andere psychische stoornissen zijn medische diagnoses die in geen geval
reden zijn tot discriminatie. Anders zou je elke arts die zo'n diagnose
vaststelt kunnen gaan beschuldigen van discriminatie.

Elke nieuwe bisschop moet een eerlijke kans krijgen zich als bisschop te
profileren. Die kans wordt deze bisschop nu ontnomen. Hij moet zich nu
gelijk al gaan verdedigen tegen allerlei beschuldigingen en kan zo niet
zijn eigen prioriteiten stellen en een eigen beleid ontwikkelen.
Bovendien lopen de 2 critici het gevaar de polarisatie in de kerk weer
nieuw leven in te blazen.

Jezus wijst een andere weg. Hij zegt: "Wanneer uw broeder gezondigd heeft,
wijs hem dan onder 4 ogen terecht". De twee heren die het niet met de
opvattingen van deze nieuwe bisschop eens waren, hadden eerst eens een
persoonlijk gesprek met hem kunnen aanvragen om zijn visie toegelicht te
krijgen. Het is niet christelijk om iemand die in jouw ogen zondigt gelijk
publiek aan de schandpaal te nagelen.
In de Talmoed, een joodse toelichting op de bijbel, staat: "Hij die in het
openbaar zijn naaste te schande maakt, zodat diens gezicht wit wegtrekt, is
als iemand die bloed vergiet".

Het grote gevaar van iemand terechtwijzen is dat we ons vergissen. Op een
andere plaats zegt Jezus: "Oordeelt niet, dan zult gij niet geoordeeld
worden". Als je toch meent een broeder te moeten terechtwijzen, doe het dan
onder 4 ogen. En als dat niet helpt, dan moet je er nog één of twee
personen bijhalen opdat alles beruste op de verklaring van 2 of 3 getuigen.
Anderen kunnen jouw eventueel corrigeren en jouw oordeel bijstellen.

Tenslotte, zegt Jezus, moet een meningsverschil aan het bevoegd kerkelijk
gezag voorgelegd worden.

Jezus spreekt zelden over de kerk. Het evangelie van vandaag is één van de
2 uitspraken van Jezus over de kerk. De andere is die waarin Hij Petrus de
leiding over de kerk toevertrouwd, vlak er voor in Mattheüs 16.
Jezus noemt hier de kerk zonder nadere persoonsaanduiding. Maar Hij spreekt
tot zijn leerlingen en zegt tegen hen: "Wat gij zult binden op aarde zal
ook in de hemel gebonden zijn, en wat gij zult ontbinden op aarde zal ook
in de hemel ontbonden zijn".

In de eerste lezing spreekt God tot Ezechiël. Ezechiël is door God
aangesteld als wachter over het volk van Israël. Hiermee had Ezechiël een
leidersfunctie. Hij moest boosdoeners waarschuwen namens God.

In onze tijd is het voor ons heel moeilijk te accepteren dat er mensen in
de kerk aangesteld zijn die namens God mogen spreken. We hebben immers
allen onze eigen mening over goed en kwaad en over wat we wel en wat we
niet geloven. Dat gezagsdragers daar over oordelen is voor ons moeilijk te
accepteren.
Vroeger was het kerkvolk onmondig en onontwikkeld. De meeste mensen in
vorige eeuwen hadden immers niet veel meer dan de lagere school. Het was
voor mensen in vorige eeuwen niet zo moeilijk om te gehoorzamen aan een
kerkelijk gezag. Dat waren de geleerde mensen die het konden weten. Maar nu
is dat anders. We denken zelf meer na en zijn mondiger geworden. Een veel
gehoorde leus is: "Wij zijn de kerk". Hoe komen we hier uit? Wel of geen
kerkelijk gezag?

Kerkelijk gezag is een uitdrukkelijke instelling van Jezus zelf. Ik denk
niet dat we dat af moeten schaffen. Bij onze protestantse broeders en
zusters hebben we in de afgelopen 400 jaar gezien welk een versnippering in
kleine kerkjes er ontstaat als er geen kerkelijk gezag is. De oplossing zie
ik in de dialoog. Luisteren naar elkaar. Met elkaar in gesprek blijven.
Niet via de pers, maar rechtstreeks. Streven naar eensgezindheid. Daarmee
eindigt vandaag het evangelie: "Waar twee of drie verenigd zijn in mijn
naam, daar ben ik in hun midden".
 
 
 

                                                          .

                           .  Voor reacties en opmerkingen kunt U Emailen naar Pastor W.T.M. Kuipers