Preek op het feest van de Openbaring des Heren in het jaar A, weekeinde van 2 en 3 januari 1999.

Lichttherapie van God: Het licht van God schijnt over ons hier in de Kerk. Tijdens de Dienst van het Woord en de Eucharistie. Het licht gaat binnen in ons hart en de vreugde van Gods liefdevolle aanwezigheid daalt over ons en de duisternis verdwijnt.
a98openbwpf

Preek in de parochiekerk van de H. Bartholomeus te Poeldijk. Pastoor M.P.J. Hagen. A.M.D.G.

Zaterdag: Volkszang met cantor
Zondag:  Gemengd koor Deo Sacrum: Latijn met Nederlandse gezangen
Thema:  Driekoningen



Lezingen
E.L:  Jes. 60, 1-6
T.L: Ef. 3, 2-3a. 5-6
EV:  Mt. 2, 1-12

 

Homilie

De eerste nieuwjaarsdag was een mooi begin. Een heerlijk zonnetje. In deze donkere dagen ga je naar licht verlangen. Er bestaat zelfs een lichttherapie. Bepaalde kleuren doen je goed, heerlijk baden in het licht, het helpt soms tegen depressies. Vandaag een heel speciale oproep voor een lichttherapie in de zon: we horen het in de eerste lezing: “Sta op, laat het licht u beschijnen, Jeruzalem, want de zon gaat over u op”.

Een bijzonder soort lichttherapie, door de beste dokter voorgeschreven, door God zelf. De profeet Jesaja is hier de doktersassistent die het recept uitschrijft. Een lichttherapie, om de mensheid te genezen van een donkere zwaarmoedigheid, van een duistere geest, van een uitzichtloos bestaan, gevangen in de mist van het onverstand en onbegrip.

“Sta op, laat het licht u beschijnen, Jeruzalem, want de zon gaat over u op”. Maar wat is dan die duisternis? De eerste lezing gaat er nadrukkelijk op in. “Want zie, duisternis bedekt de aarde, het donker de volken...”.

Paulus vertelt er in de tweede lezing het zijne over : “Nooit is het onder vroegere geslachten aan de kinderen der mensen bekend gemaakt, zoals het nu door de Geest is geopenbaard .....”.

En ook in het Evangelie speelt licht een rol. De wijzen zeggen in Jeruzalem: “Waar is de pasgeboren koning der Joden? Want wij hebben zijn ster in het Oosten gezien ...”.

De wijzen zien in de ster een licht dat alle andere lichtbronnen in de schaduw stelt. Een licht dat in de donkere nacht de weg wijst, een licht dat zij kunnen volgen en dat hen in Betlehem brengt. Over dat licht gaat het.

Het feest van vandaag heet “Openbaring des Heren”. Openbaring heeft iets van ontdekken, zoals je een dekzeil wegtrekt, onthullen als bij een standbeeld. Eerst bedekt een grote doek nog het beeld of het schilderij. Soms zijn de moderne kunstwerken ook een soort openbaring, waarvan niet iedereen de diepte verstaat. Vandaag dus een openbaring, in het licht. Alsof iemand in de geschiedenis van de mensheid de lamp heeft aangedaan, waardoor ineens alles helder wordt. Dat wat mensen eerst alleen maar vermoedden, kunnen ze nu zien.

En wat zien ze? Wat ziet de Profeet Jesaja met zijn blik in de toekomst? Wat zien de wijzen uit het Oosten als zij het huis binnengaan? Wat ziet Paulus jaren later nog steeds in de Geest? Een mensenkind. Dat deze ontmoeting inderdaad een zeer effectieve lichttherapie was, blijkt uit wat er gebeurt als wijzen zien dat de ster stil bleef staan boven Betlehem. “Op het zien van de ster werden zij vervuld van overgrote vreugde”. Een betere therapie is er niet te bedenken. Zij werden vervuld van overgrote vreugde. Bij die vreugde houdt geen donkere gedachte, geen zwaarmoedig gevoel stand.

“Sta op, laat het licht u beschijnen, Jeruzalem, want de zon gaat over u op”. Kan een mensen kind zo’n invloed hebben? Kan één mens zo de toekomst bepalen dat met zijn geboorte alles anders wordt? Deze Mens zal later van zichzelf zeggen: Ik ben het Licht der wereld, Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven. Deze Mens zal later tegen zijn leerlingen opnieuw zoiets zeggen. Jullie zijn het licht der wereld, jullie zijn het zout der aarde. Dit mensenkind, waarvoor de wijzen neerknielen, zal later blinden genezen en licht brengen aan allen die in duisternis gevangen zaten.

Eigenlijk is dat wat wij hier doen niet anders. Ook wij brengen onze gaven aan, alleen geen goud, wierook en mirre, maar de gaven in de collecte en de gaven van brood en wijn. Wij zijn als de wijzen uit het Oostland, alleen komen wij uit het Westland.

Ook wij zijn met een zoektocht begonnen, net als deze wijzen. Misschien zat daarin wel hun wijsheid, dat zij durfden geloven dat God in dit bestaan, dat zo vaak donker is, nieuw licht zou gaan brengen. Was het zomaar een natuurverschijnsel waar ze achteraan liepen, iets wat ze nu een UFO zouden noemen? Was het een meteorietenregen, die zoveel licht bracht dat ze erdoor op deze gedachten kwamen. Wat het ook was, God leidde hen in de Geest naar de juiste plaats, naar zijn Zoon.

Zou het wat zijn om in gedachte met deze wijzen mee te doen? Zo aan het begin van het nieuwe jaar, mogen we denken wat onze gaven zullen zijn die we aan dit Kind aanbieden. Ik wil niet de nadruk leggen op de komende actie Kerkbalans, het zou natuurlijk wel goud zijn als we de begroting rond zouden krijgen. Maar elke goede gave aan iemand in nood, elk gul gebaar, elke daad van naastenliefde is goud in Gods ogen. De wierook is niet alleen hier letterlijk aanwezig in de kerk. Wierook staat ook voor ons gebed. Elk gebed in dankbaarheid, in de stilte van de aanbidding op zondagmiddag, waarbij ook het wierook opstijgt, elk gebed aan tafel of voor het slapengaan, stijgt als wierook voor Gods aanschijn. En de mirre, de lijdensbalsem, de bittere kruiden, ook dat mogen we aanbieden, onze tegenslagen, ons verdriet, het lijden dat we ook door ons geloof meemaken als ouders en kinderen uit elkaar groeien, het is de mirre als gave aan het Kind dat zelf koning zal zijn, maar wel koning met een doornenkroon, dat Kind zal ons leren bidden tot de hemelse Vader, dat Kind zal Zelf de beker en het brood van het lijden aannemen uit Gods hand en aan ons aanreiken als het Brood en de Beker van het Verbond.

Wat wij hier doen is niet anders dan wat de wijzen uit het Oosten deden. Wij volgen de ster van Betlehem en zoeken het Kind. Wij brengen onze schatten en gaan in zijn Licht staan. Dat licht schijnt over ons als we de lezingen op ons laten inwerken, als we naar de verkondiging luisteren, en heel bijzonder als wijzelf deelnemen aan zijn maaltijd. Dan gaan de schatten over naar ons, dan gaat het licht binnen in ons hart, dan daalt de vreugde van Gods liefdevolle aanwezigheid over ons en verdwijnt de duisternis.

God openbaart zich in zijn Zoon. Dit is zijn Licht. Zo wil Hij de wereld vernieuwen. Hij is al begonnen. Wij mogen meedoen. Amen.

Aanvullende gegevens